{"id":16876,"date":"2026-01-28T16:14:13","date_gmt":"2026-01-28T15:14:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/?p=16876"},"modified":"2026-01-29T09:00:31","modified_gmt":"2026-01-29T08:00:31","slug":"polonia-2026-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/noticias\/polonia-2026-auschwitz\/","title":{"rendered":"2026ko Krakoviako bidai egunkaria. Hirugarren eguna: Auschwitz-en oroimena eta isiltasuna."},"content":{"rendered":"<p>Gaur bidaia honetako egun zailenetako eta gogorrenetako bat bizi izan dugu. Krakovia oraindik ilun zegoela utzi genuen, eta Auschwitz-ek egunsentiko lehen argitan ongietorria egin zigun, bien bitartean <strong>Hotza eta isiltasuna<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16877\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-300x225.jpeg 300w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-768x576.jpeg 768w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-16x12.jpeg 16w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-480x360.jpeg 480w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-640x480.jpeg 640w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-720x540.jpeg 720w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-960x720.jpeg 960w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-1168x876.jpeg 1168w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26-1440x1080.jpeg 1440w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26.jpeg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kokatuta <strong>O\u015bwi\u0119cim<\/strong>, Krakoviatik 70 kilometro ingurura, Auschwitz izan zen nazien suntsipen-zentro handiena. Gertu <strong>milioi bat eta hirurehun mila pertsona<\/strong> han bidali zituzten eta <strong>Milioi bat eta ehun mila baino gehiago hil ziren<\/strong>. Sartu bezain pronto, leloa duen kartela ikusgarria da. <strong>\u201cLanak askatzen zaitu\u201d<\/strong> (\u201cLanak askatzen zaitu\u201d), SS-ek kanpamenduaren hasieratik deportatuak agurtzeko erabili zuena, <strong>1940ko maiatzaren 20a<\/strong>, haren askatasuna arte <strong>1945eko urtarrilaren 27a<\/strong> Sobietar Gorria Armadaren eskutik. Atzo bakarrik markatu zen <strong>Askapen hartatik 81 urte<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16879\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-300x225.jpeg 300w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-768x576.jpeg 768w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-16x12.jpeg 16w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-480x360.jpeg 480w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-640x480.jpeg 640w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-720x540.jpeg 720w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-960x720.jpeg 960w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-1168x876.jpeg 1168w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2-1440x1080.jpeg 1440w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-26_2.jpeg 1521w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Gidari batekin lagunduta, jauregiaren hainbat eraikin bisitatu genituen. Guregan inpresiorik handiena eragin zuen uneetako bat bisita egitea izan zen <strong>Bloke 11<\/strong>, kanpamentuaren bertan zegoen kartzela bat. Han ikusi genuen hilda gelditu zen zelaia. <strong>San Maximili\u00e1n Kolbe<\/strong>, eta atzerrian, <strong>Exekuzio-horma<\/strong>, errespetua eta isiltasuna agintzen duen lekua.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1-1024x575.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16888\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1-1024x575.jpeg 1024w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1-300x168.jpeg 300w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1-768x431.jpeg 768w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1-18x10.jpeg 18w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1-480x269.jpeg 480w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1-640x359.jpeg 640w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1-720x404.jpeg 720w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1-960x539.jpeg 960w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-3-1.jpeg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16890\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-300x225.jpeg 300w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-768x576.jpeg 768w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-16x12.jpeg 16w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-480x360.jpeg 480w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-640x480.jpeg 640w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-720x540.jpeg 720w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-960x720.jpeg 960w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-1168x876.jpeg 1168w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-1440x1080.jpeg 1440w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz.jpeg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ondoren, ...ko suntsipen-esparrora joan ginen. <strong>Auschwitz-Birkenau<\/strong>, 3 kilometro ingurura kokatuta. Egoteagatik <strong>trenbide-pista<\/strong>, non presoen konboiak iristen ziren, bereziki gogorra izan da. Han jaitsi ziren pertsonen gehienak zuzenean eraman zituzten <strong>Gas-ganberak<\/strong>. Eraikin hauen hondakinak, SSek ihes egin aurretik suntsitzen saiatu zirenak, historiaren lekukotza gisa geratzen dira.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1-1024x576.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16886\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1-1024x576.jpeg 1024w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1-300x169.jpeg 300w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1-768x432.jpeg 768w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1-18x10.jpeg 18w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1-480x270.jpeg 480w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1-640x360.jpeg 640w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1-720x405.jpeg 720w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1-960x540.jpeg 960w, https:\/\/www.gaztelueta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Gaztelueta-Auschwitz-4-1.jpeg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Harrien artean, hark ere hil zen. <strong>Santa Edith Stein<\/strong>. Judaiko familia batean jaio zen, ateismoaren garaia bizi izan zuen eta filosofia ikasle bikaina izan zen, Alemanian diziplina horretan doktorego-tesia aurkeztu zuen lehen emakumea bihurtuz. Filosofoarekin lankidetzan aritu zen. <strong>Edmund Husserl<\/strong>, fenomenologiaren sortzailea, zeinak, bidaia intelektual eta espiritual luze baten ondoren, 1921ean katolizismora bihurtu zen. 1988an kanonizatu zuten <strong>San Joan Paulo II.a<\/strong> eta izendatu <strong>Europako zaindari santua<\/strong> 1989an.<\/p>\n\n\n\n<p>Gaur guztiz bisitatzen aritu ginen. <strong>Auschwitz I eta Auschwitz-Birkenau<\/strong>. Oso esperientzia intentsua izan da, hitzetan azaltzea zaila dena, baina beharrezkoa. Gogoratzeko eguna, isilik egoteko eta inoiz ahaztu ez dadin.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"\ud83c\uddf5\ud83c\uddf1 AUSCHWITZ I eta BIRKENAU\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/mgBQdmTC5Hs?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gaur bidaia honetako egun zailen eta gogorrenetako bat izan zen. Krakovia utzi genuen oraindik ilun zegoenean, eta Auschwitz-ek egunsentiko lehen argitan ongietorria egin zigun, hotzaren eta isiltasunaren erdian. O\u015bwi\u0119cimen kokatuta, Krakoviatik 70 kilometro ingurura, Auschwitz izan zen nazien suntsipen-zentro handiena....<\/p>","protected":false},"author":11,"featured_media":16893,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-16876","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noticias"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16876"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16876\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16902,"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16876\/revisions\/16902"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gaztelueta.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}